Gan nhiễm mỡ độ 2: Đặc điểm và phương pháp cải thiện

Tỷ lệ mỡ chỉ chiếm từ 2% đến 4% trọng lượng gan. Ở gan nhiễm mỡ độ 2 là giai đoạn bệnh đã tiến triển sang mức độ trung bình, khi lượng mỡ chiếm từ 10% đến 25% tổng trọng lượng của gan. Bệnh thường ít biểu hiện rõ ràng, người bệnh chỉ thỉnh thoảng thấy mệt mỏi, chán ăn hoặc tức nhẹ ở mạn sườn phải

Cố vấn chuyên môn PGS TS BS Phạm Hồng Vân – Phó giám đốc BV Châm Cứu TƯ.

• Viêm gan E là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa
• Xơ gan cổ trướng: Nguyên nhân và phương pháp điều trị
• Chỉ số GGT là gì: Nguyên nhân tăng cao và ý nghĩa chỉ số

Đặc điểm của gan nhiễm mỡ độ 2

Sự tiến triển của lượng mỡ thừa trong gan được chia thành 3 cấp độ. Giai đoạn độ 2 mang những đặc điểm thay đổi rõ rệt và bắt đầu ảnh hưởng đến chức năng chung của cơ thể.

• Hình ảnh gan: Ở người mắc gan nhiễm mỡ độ 2, hình ảnh lá gan trên màn hình siêu âm sẽ sáng hơn rất nhiều so với bình thường. Lớp mỡ dày đặc, các đường vân của tĩnh mạch gan và cơ hoành khó nhìn thấy.
• Biểu hiện: Khi lượng mỡ lên đến 25%, gan bắt đầu bị phình to hơn một chút so với kích thước gan bình thường. Có thể gây ra những cơn đau tức nhẹ, ê ẩm ở khu vực hạ sườn bên phải. Đi kèm với đó là cảm giác lờ đờ, uể oải, đầy bụng, khó tiêu và sợ ăn các món nhiều dầu mỡ.

Các yếu tố làm tăng tốc độ tích tụ mỡ trong gan

Sự hình thành mỡ thừa là một quá trình dài nạp vào cơ thể những chất độc hại và thức ăn sinh nhiều năng lượng nhưng ít được tiêu hao.

Tác động trực tiếp từ cồn

Khi cồn đi vào cơ thể, gan phải ngừng mọi hoạt động phân giải khác để tập trung lọc bỏ độc tố từ cồn. Quá trình xử lý cồn tạo ra rất nhiều chất thải làm ức chế quá trình phân hủy chất béo. Lượng chất béo từ thức ăn không được xử lý sẽ bị giữ lại, đóng thành từng lớp mỡ dày bao quanh tế bào gan.

Chế độ ăn thừa đường và tinh bột

Nhiều người thắc mắc vì sao không ăn thịt mỡ nhưng vẫn bị gan nhiễm mỡ độ 2. Nguyên nhân đến từ việc ăn quá nhiều cơm trắng, bánh mì, bánh kẹo ngọt và uống nước ngọt có ga. Các loại tinh bột và đường tinh luyện khi đi vào cơ thể sẽ được phân giải thành năng lượng (glucose). Khi cơ thể không dùng hết nguồn năng lượng này, gan sẽ tự động chuyển hóa lượng glucose dư thừa thành các hạt mỡ (triglyceride) và tích trữ ngay tại gan.

Thừa cân và béo phì

Ở những người béo phì, đặc biệt là người béo bụng, không gian lưu trữ mỡ dưới da đã bị quá tải. Lượng mỡ dư thừa sẽ buộc phải tràn vào và tích tụ bên trong các cơ quan nội tạng, trong đó gan là nơi bị ảnh hưởng đầu tiên và nặng nề nhất.

Ảnh hưởng khi gan nhiễm mỡ kéo dài

Nếu người bệnh kịp thời thay đổi lối sống, lượng mỡ hoàn toàn có thể tan đi, trả lại lá gan khỏe mạnh. Ngược lại, việc tiếp tục duy trì các thói quen xấu sẽ đẩy gan vào những tổn thương không thể phục hồi.

Nguy cơ viêm gan nhiễm mỡ

Khi mỡ bao bọc quá dày, các tế bào gan sẽ bị chèn ép, thiếu oxy và dưỡng chất. Màng tế bào sẽ bị tổn thương, gây ra các phản ứng sưng viêm cục bộ. Lúc này, từ một tình trạng nhiễm mỡ đơn thuần, bệnh sẽ chuyển thành gan nhiễm mỡ, làm men gan tăng vọt và phá hủy trực tiếp các tế bào gan khỏe mạnh.

Tiến triển thành xơ gan

Nếu tình trạng viêm nhiễm không chú ý cải thiện, lượng mỡ tiếp tục tăng lên mức độ 3 (trên 30% trọng lượng gan). Các tế bào gan bị chết đi sẽ được thay thế bằng các dải mô sẹo cứng nhắc. Các dải sẹo này làm gan mất đi sự mềm mại, teo nhỏ lại và mất hoàn toàn khả năng lọc máu, dẫn đến xơ gan và nguy cơ cao tiến triển thành ung thư gan.

Cải thiện và phòng tránh tình trạng gan nhiễm mỡ độ 2

Dinh dưỡng đóng vai trò chính trong việc hạn chế lượng mỡ tích tụ và nằm trong gan. Chế độ ăn cần được duy trì và điều chỉnh theo nguyên tắc giảm thiểu lượng calo nạp vào, buộc cơ thể phải lấy mỡ thừa tại gan ra để đốt cháy thành năng lượng hoạt động.

Cắt giảm nhóm thực phẩm sinh mỡ

• Hạn chế tối đa lượng tinh bột tinh chế trong các bữa ăn. Nên giảm bớt lượng cơm trắng, bún, phở; tuyệt đối không ăn khuya.
• Ngừng tiêu thụ hoàn toàn các loại bánh kẹo, trà sữa, trái cây sấy khô tẩm đường.
• Loại bỏ mỡ lợn, da gà, nội tạng động vật và các món chiên ngập dầu ra khỏi chế độ ăn hàng ngày.

Tăng cường chất xơ và vitamin

Các loại rau như súp lơ xanh, rau bina, cải ngọt, mướp đắng chứa hàm lượng chất xơ rất cao. Lượng chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, đồng thời cuốn trôi một phần chất béo ra khỏi đường ruột. Nên ăn rau luộc, rau hấp trước khi ăn cơm và thịt để tạo cảm giác no nhanh, giảm lượng tinh bột nạp vào cơ thể.

Lựa chọn chất đạm và chất béo tốt

Gan vẫn cần protein để tự sửa chữa tổn thương. Thay vì ăn thịt đỏ (thịt bò, thịt lợn), người mắc gan nhiễm mỡ độ 2 nên ưu tiên các loại thịt trắng như ức gà, các loại nấm, đậu phụ. Đặc biệt, nên ăn cá biển (cá hồi, cá trích, cá mòi) ít nhất 3 bữa một tuần. Lượng Omega-3 có trong mỡ cá không những không gây béo mà còn giúp dọn dẹp các cholesterol xấu trong máu, làm giảm tình trạng viêm nhiễm tại gan.

Bên cạnh việc kiểm soát đầu vào qua đường ăn uống, việc thúc đẩy đầu ra thông qua các hoạt động thể chất là biện pháp nhanh nhất để ép mỡ thừa ra khỏi tế bào gan.

• Dành từ 40 đến 60 phút mỗi ngày cho các bài tập có tính liên tục và làm tăng nhịp tim như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc chơi cầu lông. Việc tập luyện phải đảm bảo đổ mồ hôi và duy trì đều đặn từ 5 đến 6 ngày mỗi tuần mới mang lại hiệu quả giảm mỡ nội tạng.
• Giảm từ 5% đến 10% trọng lượng cơ thể đối với người thừa cân sẽ giúp lượng mỡ trong gan giảm rõ rệt.
• Tuyệt đối không nhịn ăn tiêu cực hoặc uống các loại thuốc giảm cân cấp tốc, vì việc nhịn ăn đột ngột sẽ khiến gan bị thiếu hụt protein, làm mỡ càng tích tụ sâu hơn vào bên trong gan.

Gan nhiễm mỡ độ 2 phản ánh tình trạng lượng mỡ tích trữ đã đạt đến mức trung bình, bắt đầu cản trở hoạt động của tế bào gan. Đây là giai đoạn vẫn có khả năng phục hồi hoàn toàn nếu người bệnh tuân thủ kỷ luật nghiêm ngặt. Bằng cách thiết lập một thực đơn nhạt, nhiều rau xanh, hạn chế tinh bột, kết hợp với việc đi bộ, đạp xe hàng ngày và kiêng tuyệt đối đồ uống có cồn, lượng mỡ thừa sẽ dần bị tiêu hao.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác.