7 triệu chứng loạn khuẩn đường ruột điển hình và cách xử lý

Tình trạng loạn khuẩn đường ruột khá phổ biến và có thể xuất hiện ở bất kỳ ai, đặc biệt là những người có chế độ ăn uống thiếu khoa học hoặc vừa trải qua đợt điều trị bằng thuốc tây dài ngày. Việc nhận diện sớm các triệu chứng loạn khuẩn đường ruột giúp bệnh nhân phòng tránh sớm và tránh để tình trạng rối loạn tiêu hóa trở nên dai dẳng.

Hãy cùng cố vấn PGS. Nguyễn Quang Duật, qua bài viết dưới đây chia sẻ thêm cho bạn đọc 7 triệu chứng loạn khuẩn đường ruột thường gặp nhất và cách xử lý ngay tại nhà.

• Stress gây đau dạ dày: Tại sao càng lo lắng lại càng đau bụng?
• Chế độ ăn Keto(Ketogenic) và lợi ích sức khỏe
• Phân biệt men vi sinh và men tiêu hóa như thế nào?

Nguyên nhân gây loạn khuẩn đường ruột

Đường ruột cần duy trì một tỷ lệ cân bằng giữa các nhóm vi khuẩn, cụ thể là 85% vi khuẩn có lợi và 15% vi khuẩn có hại. Trạng thái này giúp đảm bảo quá trình phân giải thức ăn, tổng hợp vitamin và bảo vệ niêm mạc ruột diễn ra bình thường. Loạn khuẩn đường ruột xảy ra khi tỷ lệ vàng này bị phá vỡ, lượng vi khuẩn có hại sinh sôi mạnh mẽ và lấn át các vi khuẩn có lợi.

Có nhiều tác nhân dẫn đến sự mất cân bằng này, phổ biến nhất là:

• Lạm dụng kháng sinh, bởi loại thuốc này khi vào cơ thể sẽ tiêu diệt cả vi khuẩn gây bệnh lẫn các lợi khuẩn thường trú.
• Thói quen tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ngọt, thiếu chất xơ
• Tình trạng căng thẳng thần kinh kéo dài cũng làm thay đổi môi trường pH trong ruột, tạo điều kiện thuận lợi cho hại khuẩn phát triển và gây bệnh.

7 dấu hiệu loạn khuẩn đường ruột thường gặp

Khi tỷ lệ vi sinh vật bị đảo lộn, có những sự thay đổi tại đường tiêu hóa và sức khỏe toàn thân. Dưới đây là 7 biểu hiện cụ thể giúp bạn dễ dàng nhận biết.

Thói quen đại tiện

Người bị loạn khuẩn thường gặp tình trạng đi ngoài phân lỏng, nát, không đóng thành khuôn với tần suất nhiều lần trong ngày. Tuy nhiên, cũng có những trường hợp sự thiếu hụt lợi khuẩn làm giảm nhu động ruột, dẫn đến táo bón.

Đáng chú ý, nhiều người bệnh gặp phải tình trạng xen kẽ giữa tiêu chảy và táo bón, khiến việc kiểm soát đại tiện trở nên khó khăn và gây nhiều phiền toái trong sinh hoạt.

Hiện tượng đi ngoài phân sống

Phân sống là một triệu chứng loạn khuẩn đường ruột khá đặc trưng, đây là tình trạng phân có lẫn thức ăn chưa được tiêu hóa hết. Do hệ vi sinh vật bị mất cân bằng, cơ thể thiếu hụt các men tiêu hóa cần thiết để xử lý thức ăn. Kết quả là phân khi thải ra thường nát, có màu sắc lạ như vàng ngả xanh, mùi chua hoặc tanh nồng.

Khi quan sát kỹ có thể thấy các mẩu vụn thực phẩm như hạt cơm, sợi rau vẫn còn nguyên hình dạng. Điều này chứng tỏ khả năng chuyển hóa và hấp thu dinh dưỡng của đường ruột đang bị suy giảm nghiêm trọng.

Cảm giác đầy hơi, chướng bụng

Khi hại khuẩn chiếm ưu thế, chúng sẽ tăng cường lên men các thức ăn tồn đọng trong ruột và sinh ra nhiều khí hơi. Người bệnh sẽ luôn cảm thấy bụng căng tức, ậm ạch, khó chịu ngay cả khi ăn ít.

Tình trạng thường trở nên nặng nề hơn sau khi nạp các thực phẩm giàu tinh bột hoặc đường. Để giảm bớt áp lực trong khoang bụng, cơ thể buộc phải phản ứng bằng cách ợ hơi hoặc trung tiện liên tục.

Đau bụng âm ỉ hoặc quặn thắt từng cơn

Đau bụng là triệu chứng loạn khuẩn đường ruột hay gặp phải. Vị trí đau thường không cố định tại một điểm mà có thể lan tỏa quanh rốn hoặc dọc theo khung đại tràng. Cảm giác đau có thể là râm ran, đau bụng âm ỉ kéo dài gây mệt mỏi, hoặc đôi khi đau quặn thắt kích thích cảm giác muốn đi vệ sinh. Sau khi đi ngoài, cơn đau có thể giảm bớt nhưng vùng bụng vẫn còn cảm giác nặng nề, không thoải mái.

Buồn nôn và nôn trớ

Việc thức ăn bị ứ trệ và sinh hơi nhiều trong đường tiêu hóa sẽ tạo áp lực ngược lên dạ dày, gây ra cảm giác buồn nôn. Dấu hiệu này đặc biệt phổ biến ở trẻ nhỏ. Trẻ thường dễ nôn trớ sau khi ăn, kèm theo biểu hiện biếng ăn, quấy khóc.

Ở người lớn, cảm giác buồn nôn thường đi kèm với tình trạng chán ăn, miệng đắng, ăn không ngon miệng, ảnh hưởng lớn đến việc nạp năng lượng cho cơ thể.

Cơ thể mệt mỏi, thiếu năng lượng

Lợi khuẩn đóng vai trò quan trọng trong việc tổng hợp các vitamin nhóm B, K và hỗ trợ hấp thu khoáng chất. Khi bị loạn khuẩn, quá trình này bị gián đoạn khiến cơ thể thiếu hụt vi chất dinh dưỡng. Người có triệu chứng loạn khuẩn đường ruột thường thấy uể oải, mệt mỏi hơn, kém tập trung và suy nhược thần kinh dù không làm việc nặng. 

Sụt cân hoặc không tăng cân

Đây là hệ quả thường thấy rõ của việc kém hấp thu dinh dưỡng kéo dài. Dù người bệnh vẫn ăn uống bình thường nhưng dưỡng chất không được giữ lại để nuôi cơ thể mà bị đào thải ra ngoài qua phân sống.

• Ở trẻ em, dấu hiệu này thể hiện rõ qua việc trẻ chậm lớn, đứng cân hoặc sụt cân.
• Đối với người lớn, việc sụt cân kèm theo các rối loạn tiêu hóa là tín hiệu cho thấy cần phải có biện pháp can thiệp sớm.

Hướng dẫn xử lý và phục hồi tại nhà

Mục tiêu quan trọng nhất khi xử lý tình trạng này là thiết lập lại tỷ lệ cân bằng cho hệ vi sinh vật và phục hồi niêm mạc ruột. Tham khảo áp dụng một số biện pháp dưới đây để cải thiện.

Điều chỉnh thực đơn dinh dưỡng

Nên cắt giảm các loại thực phẩm tạo điều kiện cho hại khuẩn phát triển như đường tinh luyện, bánh kẹo ngọt, thức ăn nhiều dầu mỡ và đồ uống có cồn. Thay vào đó, người có triệu chứng loạn khuẩn đường ruột cần ưu tiên nhóm thực phẩm giàu chất xơ hòa tan, vitamin từ rau xanh, trái cây mềm để tạo môi trường thuận lợi cho lợi khuẩn sinh sôi.

Thức ăn nên được chế biến dưới dạng luộc, hấp, ninh nhừ và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày để giảm tải áp lực cho hệ tiêu hóa.

Bổ sung nguồn vi khuẩn có lợi (Probiotics)

Người bệnh có thể sử dụng các thực phẩm lên men tự nhiên như sữa chua hoặc các chế phẩm men vi sinh để cung cấp lượng lớn lợi khuẩn cho đường ruột. Các lợi khuẩn này sẽ cạnh tranh vị trí bám và dinh dưỡng, từ đó ức chế sự phát triển của hại khuẩn.

Lưu ý, nếu đang sử dụng kháng sinh, cần uống men vi sinh cách thời điểm uống thuốc ít nhất 2 giờ. Nếu tình trạng rối loạn kéo dài kèm theo sốt hoặc đi ngoài ra máu, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám.

Mong rằng với bài viết về “7 triệu chứng loạn khuẩn đường ruột điển hình” đã giúp bạn đọc nhận biết chính xác các dấu hiệu và chủ động điều chỉnh chế độ sinh hoạt, dinh dưỡng là chìa khóa để khôi phục trạng thái cân bằng cho hệ tiêu hóa. Duy trì một đường ruột khỏe mạnh không chỉ giúp giải quyết các vấn đề về tiêu hóa mà còn là nền tảng vững chắc cho sức khỏe toàn diện của mỗi người.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.