Stress gây đau dạ dày: Tại sao càng lo lắng lại càng đau bụng?

Có một thực tế là mỗi khi bạn căng thẳng hay suy nghĩ quá nhiều, bụng lại bắt đầu có dấu hiệu bằng những cơn đau âm ỉ hoặc nóng rát. Đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên mà là dấu hiệu điển hình của tình trạng stress gây đau dạ dày. Tại sao tâm lý lại ảnh hưởng đến việc ăn uống và tiêu hóa? Làm thế nào để phân biệt cơn đau này với các bệnh lý khác?

• Chế độ ăn Keto(Ketogenic) và lợi ích sức khỏe
• Dấu hiệu loạn khuẩn đường ruột và biện pháp phòng tránh
• Hội chứng Lynch là gì? Nguyên nhân và dấu hiệu đặc trưng

Với sự tham vấn chuyên môn của PGS. Nguyễn Quang Duật – Cố vấn chuyên môn Dược phẩm Tuệ Tĩnh, bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp những thắc mắc trên, đồng thời cung cấp giải pháp khắc phục hiệu quả tình trạng stress gây đau dạ dày.

Tại sao lo lắng lại làm đau dạ dày?

Não bộ và hệ tiêu hóa của chúng ta có một mối liên hệ với nhau rất chặt chẽ. Khi não bộ cảm thấy căng thẳng, nó sẽ phát tín hiệu xuống dạ dày. Chính vì sự liên kết này mà hiện tượng stress gây đau dạ dày xuất hiện rất phổ biến ở những người thường xuyên chịu áp lực cao.

Dạ dày tiết ra nhiều acid

Khi bạn lo âu, cơ thể sẽ tự động sản sinh ra các chất hóa học để đối phó với áp lực. Một trong những tác dụng phụ của các chất này là kích thích dạ dày làm việc quá mức.

Lúc này, dạ dày sẽ tiết ra nhiều acid dịch vị hơn bình thường. Khi lượng acid này quá nhiều mà không có thức ăn để tiêu hóa, nó sẽ quay sang tấn công chính lớp niêm mạc lót bên trong dạ dày. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cảm giác nóng rát, cồn cào và hình thành nên tình trạng stress gây đau dạ dày.

Dạ dày co bóp thất thường

Bình thường, dạ dày co bóp nhịp nhàng để nhào trộn thức ăn. Tuy nhiên, khi hệ thần kinh bị căng thẳng, nhịp độ này bị rối loạn. Dạ dày có thể co bóp quá mạnh gây đau quặn thắt, hoặc co bóp quá yếu gây đầy bụng, khó tiêu. Sự rối loạn hoạt động này chính là lý do khiến stress gây đau dạ dày thường đi kèm với cảm giác buồn nôn hoặc chướng bụng rất khó chịu.

Giảm lượng máu nuôi dạ dày

Khi bạn căng thẳng, cơ thể sẽ ưu tiên dồn năng lượng và máu về não bộ hoặc tim phổi để xử lý công việc. Điều này khiến lượng máu đến dạ dày bị ít đi. Khi thiếu máu nuôi dưỡng dễ làm  dạ dày sẽ yếu đi, làm cho lớp màng bảo vệ dễ bị axit tấn công hơn. Vì vậy, stress gây đau dạ dày thường dai dẳng và khó khỏi hơn nếu tâm lý người bệnh chưa được giải tỏa.

Dấu hiệu nhận biết đau dạ dày do stress

Làm sao để biết cơn đau bụng của bạn là do thức ăn hay do tâm lý? Tình trạng stress gây đau dạ dày thường có những dấu hiệu rất riêng biệt mà bạn có thể tự quan sát được. Dưới đây là các triệu chứng thường gặp nhất:

• Đau khi căng thẳng: Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất. Bạn sẽ thấy cơn đau vùng trên rốn (thượng vị) ập đến hoặc đau dữ dội hơn khi chuẩn bị vào kỳ thi, khi chạy dự án gấp rút hoặc sau một cuộc tranh cãi. Khi tinh thần thoải mái, cơn đau do stress thường tự dịu đi.
• Cảm giác nóng rát và cồn cào: Khác với đau bụng do ngộ độc thực phẩm thường đau quặn từng cơn và muốn đi ngoài ngay, stress gây đau dạ dày thường mang lại cảm giác nóng như lửa đốt ở vùng ngực và bụng trên, kèm theo cảm giác cồn cào rất khó tả.
• Khó ngủ, ăn kém: Người bệnh thường cảm thấy chán ăn, ăn vào là thấy đầy bụng, hoặc ngược lại là ăn rất nhiều để giải tỏa nhưng sau đó lại bị khó tiêu. Tình trạng stress gây đau dạ dày cũng thường đi kèm với mất ngủ, khiến cơ thể càng thêm mệt mỏi.
• Ợ hơi, ợ chua: Do căng thẳng làm rối loạn chức năng co thắt của thực quản, hơi và dịch chua dễ trào ngược lên cổ họng, gây cảm giác đắng miệng và vướng nghẹn.

Ảnh hưởng khi cơn đau kéo dài

Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần uống vài liều thuốc giảm đau là xong. Tuy nhiên, stress gây đau dạ dày nếu để kéo dài sẽ trở thành một vòng luẩn quẩn: bạn đau bụng nên lo lắng, càng lo lắng thì bụng càng đau.

Nếu không điều trị tận gốc, tình trạng stress gây đau dạ dày có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng hơn như:

• Viêm loét dạ dày mãn tính: Vết loét ăn sâu vào thành dạ dày, rất khó chữa lành hoàn toàn.
• Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): Gây viêm họng, khàn tiếng mãn tính do axit trào ngược.
• Hội chứng ruột kích thích (IBS): Căng thẳng không chỉ làm đau dạ dày mà còn làm rối loạn cả đại tràng, gây ra tình trạng đi ngoài thất thường (lúc táo bón, lúc tiêu chảy).

Làm thế nào để hết đau dạ dày do stress?

Để cắt đứt cơn đau, bạn cần thực hiện song song hai việc: vừa chữa lành dạ dày, vừa tháo gỡ áp lực tinh thần. Chỉ khi giải quyết được cả hai yếu tố này, tình trạng stress gây đau dạ dày mới được kiểm soát triệt để.

Chế độ ăn đóng vai trò rất lớn trong việc giảm nhẹ triệu chứng stress gây đau dạ dày:

• Không để bụng quá đói hoặc quá no: Hãy chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 lần trong ngày. Việc này giúp dạ dày luôn có thức ăn để trung hòa axit mà không bị quá tải.
• Ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu: Cơm nát, cháo, súp, bánh mì là những “người bạn thân” của dạ dày lúc này. Bánh mì có khả năng thấm hút dịch axit dư thừa rất tốt, giúp giảm nhanh cơn đau do stress gây đau dạ dày.
• Tránh xa chất kích thích: Cà phê, rượu bia, thuốc lá và đồ ăn cay nóng là những thứ bạn cần kiêng tuyệt đối khi đang bị đau.

Nếu bạn vẫn còn căng thẳng, thuốc dạ dày chỉ có tác dụng tạm thời. Để ngăn ngừa tình trạng stress gây đau dạ dày tái phát, hãy thử áp dụng thêm:

• Ngủ đủ giấc: Giấc ngủ giúp não bộ nghỉ ngơi và giảm tiết các chất gây căng thẳng. Hãy cố gắng ngủ trước 11 giờ đêm.
• Tập hít thở sâu: Mỗi khi thấy lo lắng hay bụng bắt đầu đau, hãy dừng lại, hít sâu và thở ra từ từ trong 5-10 phút. Động tác đơn giản này giúp hệ thần kinh thư giãn ngay lập tức.
• Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ hoặc tập yoga không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn giúp tinh thần sảng khoái, giảm bớt áp lực, từ đó giảm thiểu nguy cơ đau dạ dày.

Bài viết trên đây đã trình bày về mối liên hệ mật thiết giữa trạng thái tinh thần và các cơn đau dạ dày. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp quý vị hiểu đúng và đủ về tình trạng stress gây đau dạ dày để có hướng xử lý nhanh chóng và kịp thời.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng liên quan hệ tiêu hóa của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.