Ngủ li bì là gì? Đâu là cách hạn chế tình trạng này?

Có phải cứ ngủ nhiều là tốt? Nhiều người dành phần lớn thời gian trong ngày để ngủ, thậm chí ngủ trên 10 tiếng mỗi đêm nhưng khi thức dậy vẫn cảm thấy kiệt sức và muốn ngủ tiếp. Đây có thể là dấu hiệu của tình trạng ngủ li bì. Vậy những người ngủ li bì là như nào và có cách nào hạn chế được tình trạng này hay không?

• Nguyên nhân buồn ngủ sau khi ăn và những tác hại đi kèm
• Xem điện thoại trong bóng tối có những tác hại gì?
• Uống matcha mất ngủ không và cách sử dụng đúng

Hãy cùng cố vấn chuyên môn TS Dược Bùi Thị Bình khám phá chi tiết và sâu hơn về nội dung này qua bài viết dưới đây.

Ngủ li bì là gì?

Ngủ li bì (hay chứng ngủ nhiều) là tình trạng một người có nhu cầu ngủ kéo dài vượt quá mức bình thường, đi kèm với đó là sự buồn ngủ quá mức vào ban ngày. Khác với cảm giác mệt mỏi sau một đêm mất ngủ, người bị ngủ li bì có thể ngủ rất say và dài vào ban đêm nhưng vẫn gặp khó khăn cực độ để giữ tỉnh táo vào buổi sáng.

Đặc điểm nổi bật của tình trạng này là giấc ngủ không mang lại cảm giác phục hồi, thư giãn cho người mắc. Nghĩa là dù thời gian nằm trên giường rất lâu, não bộ vẫn không được thư giãn hoàn toàn, dẫn đến cảm giác trì trệ và nặng nề kéo dài.

Tình trạng này thường xuất phát từ việc chất lượng giấc ngủ kém. Thay vì trải qua các chu kỳ ngủ sâu liên tục, người bệnh thường chỉ luẩn quẩn ở các giai đoạn ngủ nông. Do đó, cơ thể phản ứng lại bằng cách gia tăng thời lượng ngủ để bù đắp cho sự thiếu hụt về chất lượng. Nếu không được can thiệp, ngủ li bì có thể trở thành một thói quen xấu khó bỏ hoặc là triệu chứng của các vấn đề thần kinh, nội tiết tiềm ẩn.

Dấu hiệu nhận biết ngủ li bì

Ngủ rất nhiều nhưng vẫn mệt

Dấu hiệu dễ thấy nhất là việc bạn dành quá nhiều thời gian để ngủ. Thông thường, một giấc ngủ dài vào cuối tuần sẽ giúp chúng ta thấy khỏe khoắn, nhưng với người ngủ li bì thì ngược lại.

Dù bạn có ngủ một mạch 10 tiếng, thậm chí 12 tiếng mỗi đêm, sáng hôm sau thức dậy bạn vẫn cảm thấy người nặng trịch, uể oải và kiệt sức như thể vừa đi làm việc nặng về chứ không phải vừa mới nghỉ ngơi. Cảm giác buồn ngủ và mệt mỏi này đeo bám bạn ngay từ lúc mở mắt chứ không phải đợi đến cuối ngày mới xuất hiện.

Buồn ngủ và ngủ gật

Ban ngày, cơn buồn ngủ sẽ ập đến bất cứ lúc nào, đặc biệt là những lúc bạn không vận động tay chân. Dễ dàng ngủ gật khi đang ngồi xem tivi, đọc sách, ngồi trong cuộc họp hoặc thậm chí là khi đang lái xe, chờ đèn đỏ. Nhiều người cố gắng chợp mắt giấc ngủ trưa để bớt buồn ngủ, nhưng sau khi ngủ dậy, thay vì thấy khỏe hơn, bạn lại càng thấy đau đầu, mệt mỏi và lờ đờ hơn trước.

Khó thức dậy mỗi sáng

Không chỉ đơn giản là muốn nằm nướng thêm vài phút, mà là cảm thấy cực kỳ khó khăn để tỉnh táo. Bạn có thể tắt chuông báo thức trong vô thức rồi ngủ tiếp mà không hề hay biết, hoặc cần người thân gọi năm lần bảy lượt mới dậy được.

Khi đã dậy rồi, bạn vẫn rơi vào trạng thái lơ mơ, ngái ngủ, không biết rõ mình đang làm gì hoặc mất phương hướng trong một khoảng thời gian dài, có khi phải mất cả tiếng đồng hồ rửa mặt, đi lại thì đầu óc tỉnh táo lại được.

Đầu óc chậm chạp, hay quên

Khi mắc chứng ngủ li bì, bạn sẽ thấy mình phản ứng chậm hơn hẳn so với bình thường. Bạn thường xuyên trong trạng thái quên, khó tập trung vào công việc hay câu chuyện của người khác. Rất dễ quên những việc lặt vặt như quên chìa khóa, quên lịch hẹn, hoặc vừa định làm gì đó lại quên ngay.

Trong các cuộc trò chuyện, đôi khi bạn mất nhiều thời gian hơn để hiểu ý người khác hoặc trả lời ngập ngừng, không gãy gọn. Người ngoài nhìn vào thường thấy khuôn mặt bạn thiếu linh hoạt, lờ đờ và thiếu sức sống.

Thời gian ngủ bao nhiêu là hợp lý?

Một người trưởng thành từ 18 đến 64 tuổi cần ngủ trung bình từ 7 đến 9 tiếng mỗi đêm. Tuy nhiên, con số này chỉ là ước lượng chung. Một giấc ngủ được coi là đủ và đảm bảo khi nó đáp ứng được hai tiêu chí:

• Thời lượng phù hợp với nhu cầu cá thể
• Chất lượng giấc ngủ đảm bảo độ sâu, liền mạch.

Thời điểm đi ngủ cũng quan trọng không kém tổng thời gian ngủ. Việc đi ngủ trong khoảng từ 22h00 đến 23h00 giúp cơ thể tận dụng tối đa giai đoạn phục hồi của các cơ quan nội tạng, đặc biệt là gan và mật. Những người có thói quen ngủ quá muộn (sau 1-2 giờ sáng) và dậy muộn vào trưa hôm sau thường dễ bị lệch nhịp sinh học, dẫn đến tình trạng ngủ nhiều nhưng vẫn mệt mỏi.

Biện pháp hạn chế tình trạng ngủ li bì

Để khắc phục chứng ngủ li bì, cần áp dụng chiến lược “vệ sinh giấc ngủ” nghiêm ngặt nhằm tái thiết lập lại nhịp sinh học đã bị đảo lộn.

Tiếp xúc ánh sáng tự nhiên

Ánh sáng tự nhiên là tín hiệu mạnh mẽ nhất báo cho não bộ biết đã đến lúc ngừng tiết melatonin (hormone gây buồn ngủ) và bắt đầu ngày mới. Hãy mở rèm cửa hoặc ra ban công hít thở không khí trong lành ngay sau khi rời khỏi giường để xua tan cơn buồn ngủ còn sót lại.

Kiểm soát chặt chẽ giấc ngủ trưa

Với người hay ngủ li bì, giấc ngủ trưa quá dài (trên 30 phút) sẽ đẩy cơ thể vào trạng thái giấc ngủ sâu, gây ra sự mệt mỏi khi thức dậy và làm giảm áp lực buồn ngủ vào buổi tối, dẫn đến thức khuya. Hãy giới hạn giấc ngủ trưa trong khoảng 15-20 phút để vừa đủ nạp lại năng lượng mà không làm rối loạn nhịp sinh học.

Duy trì nhiệt độ phòng ngủ

Nhiệt độ phòng mát mẻ và không gian tối hoàn toàn vào ban đêm sẽ giúp cải thiện độ sâu của giấc ngủ chính, giảm nhu cầu ngủ bù vào ban ngày. Cuối cùng là hãy tránh xa các thiết bị điện tử ít nhất 1 giờ trước khi ngủ cũng là nguyên tắc bắt buộc để bảo vệ não bộ khỏi ánh sáng xanh gây hại.

Khi giấc ngủ đạt được độ sâu lý tưởng và giai đoạn ngủ mơ (REM) diễn ra trọn vẹn, cơ thể sẽ tự động cảm thấy thoải mái và tỉnh táo sau khoảng 7-8 tiếng mà không cần phải ngủ thêm. Do đó, giải pháp là tối ưu hóa hiệu quả của giấc ngủ đêm.

Harman Tuệ Tĩnh là sản phẩm tập trung vào việc nuôi dưỡng hệ thần kinh, giúp quá trình chuyển đổi từ trạng thái thức sang ngủ diễn ra êm ái và duy trì sự ổn định suốt đêm dài.

Các thành phần thảo dược trong Harman Tuệ Tĩnh như Xuyên khung kết hợp cùng Lá sen, Đinh lăng, Vông nem và Lạc tiên giúp người dùng hạn chế tình trạng ngủ chập chờn hay thức giấc giữa đêm. Khi giấc ngủ đêm trở nên chất lượng và giấc ngủ sâu hơn, cơ thể sẽ tự động thức dậy với sự tỉnh táo, minh mẫn, từ đó triệt tiêu nhu cầu ngủ nướng hay ngủ li bì vào ban ngày. Đây là cách giúp người dùng lấy lại quỹ thời gian quý giá cho công việc và cuộc sống.

Ngủ là một nhu cầu cần thiết của mỗi người, nhưng ngủ bao lâu, ngủ thời điểm nào lại có ảnh hưởng rất lớn đến giấc ngủ của bạn. Việc hiểu rõ hơn về tình trạng ngủ li bì sẽ giúp bạn điều chỉnh chính thói quen sinh hoạt, từ đó có hạn chế tình trạng ngủ ban ngày giúp giấc ngủ đúng và thư giãn hơn. Nếu tình trạng ngủ li bì kéo dài kèm theo nhiều biểu hiện khác thì có thể đây là dấu hiệu rối loạn giấc ngủ cần được quan tâm sớm.

Để nhận được tư vấn chi tiết về tình trạng sức khỏe và sản phẩm, bạn đọc vui lòng liên hệ Tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website chính thức của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để tham khảo thêm nhiều bài viết sức khỏe hữu ích khác.