Nang gan có nguy hiểm không: Dấu hiệu nhận biết

Nang gan là tình trạng xuất hiện một hoặc nhiều ổ dịch nằm bên trong mô gan. Phần lớn các trường hợp được phát hiện tình cờ thông qua việc siêu âm ổ bụng định kỳ. Khi nhận được kết quả chẩn đoán này, người bệnh thường đặt ra câu hỏi nang gan có nguy hiểm không. Mức độ ảnh hưởng của tình trạng này như nào và dấu hiệu nhận biết ra sao.

Cố vấn chuyên môn Dược phẩm Tuệ Tĩnh, TS BS CKII Nguyễn Thị Thanh Hương – Chủ nhiệm khoa Lão Bệnh viện Y học cổ truyền Quân đội Trung Ương.

• Gan nhiễm mỡ độ 1 có khỏi không?
• Chức năng gan kém: Dấu hiệu và biện pháp cải thiện
• Bệnh Wilson là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách kiểm soát bệnh

Nang gan là gì?

Nang gan là một không gian trống hình thành bên trong mô gan, thường có lớp màng mỏng bao bọc bên ngoài. Bên trong chứa chất lỏng, phổ biến nhất là dịch trong suốt, đôi khi là dịch nhầy, máu hoặc dịch mủ (nếu có nhiễm trùng).

Kích thước của nang gan rất đa dạng, có thể chỉ vài milimet nhưng cũng có thể phát triển lên tới hơn 10cm. Một người có thể chỉ xuất hiện một nang đơn độc, hoặc có nhiều nang nằm rải rác ở các thùy gan khác nhau. Đa số tình trạng này không tự mất đi mà sẽ tồn tại vĩnh viễn trong gan.

Nang gan có nguy hiểm không?

Để đánh giá chính xác mức độ nguy hiểm, người ta chia nang gan thành hai nhóm chính dựa trên tính chất và kích thước của chúng.

Trường hợp lành tính

Hầu hết các nang gan là lành tính. Nếu nang có kích thước nhỏ dưới 4cm, chứa dịch trong và không tăng kích thước theo thời gian, tình trạng này hoàn toàn không nguy hiểm. Nang nhỏ không gây ra triệu chứng đau, không làm thay đổi chức năng lọc máu của gan và không biến đổi thành khối u ác tính (ung thư gan).

Người mang nang lành tính vẫn sinh hoạt bình thường mà không cần sử dụng bất kỳ loại thuốc điều trị nào.

Trường hợp gây rủi ro

Tình trạng nang này có nguy hiểm sẽ xảy ra khi ổ dịch rơi vào các trường hợp diễn biến phức tạp sau:

• Nang phát thước lớn: Khi nang to vượt mức 5cm, nó sẽ chiếm thể tích bên trong ổ bụng. Nang lớn nằm ở mặt dưới gan sẽ đè ép vào dạ dày, gây cản trở ăn uống. Nếu nang đè ép vào đường ống dẫn mật, dịch mật không thể lưu thông sẽ trào ngược vào máu, gây ra hiện tượng vàng da, vàng mắt.
• Vỡ nang hoặc xuất huyết: Khi nang quá to, một lực va đập mạnh từ bên ngoài vào vùng bụng phải có thể làm rách màng nang. Dịch lỏng tràn ra ổ bụng gây nhiễm trùng cấp tính. Nếu rách mạch máu ở thành nang, máu sẽ chảy ồ ạt, gây mất máu nghiêm trọng đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
• Do ký sinh trùng: Ổ dịch hình thành do sự xâm nhập của vi khuẩn hoặc ký sinh trùng (sán lá gan, sán chó). Bên trong ổ dịch này chứa đầy mủ đục và trứng sán. Ký sinh trùng sẽ liên tục phá hủy các mô gan khỏe mạnh xung quanh, gây sốt cao, ớn lạnh và áp xe gan.

Dấu hiệu nhận biết khi nang gan phát triển lớn

Khi nang gan bé, người bệnh hoàn toàn không có biểu hiện bất thường. Các triệu chứng chỉ bộc lộ rõ khi nang phát triển to và bắt đầu gây áp lực cơ học lên gan và các cơ quan lân cận:

• Đau tức vùng hạ sườn phải: Gan nằm ở góc bụng trên bên phải, ngay dưới lồng ngực. Nang lớn làm căng lớp vỏ bao bọc gan, gây ra cảm giác đau tức, nặng nề tại khu vực này. Cơn đau có thể âm ỉ liên tục hoặc nhói lên khi người bệnh vận động mạnh, gập người.
• Khối gồ ở bụng: Ở những bệnh nhân có thể trạng gầy, nếu nang gan lớn nằm sát mép ngoài của lá gan, việc dùng tay ấn nhẹ vào vùng hạ sườn phải có thể sờ thấy một khối gồ lên, có độ đàn hồi.
• Rối loạn tiêu hóa, đầy bụng: Do gan nằm đè lên một phần dạ dày, nang gan lớn sẽ chèn ép trực tiếp làm thu hẹp không gian của dạ dày. Người bệnh thường cảm thấy nhanh no dù ăn rất ít, kèm theo tình trạng ợ hơi, đầy bụng, buồn nôn sau bữa ăn.

Nguyên nhân hình thành nang

Nang gan không tự nhiên xuất hiện mà bắt nguồn từ các yếu tố bẩm sinh hoặc tác nhân bên ngoài. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp định hướng phương pháp điều trị hiệu quả.

Cấu trúc ống mật bẩm sinh

Đây là nguyên nhân tạo ra nang đơn thuần phổ biến nhất. Trong quá trình phát triển của bào thai, một số ống dẫn mật siêu nhỏ bên trong gan không kết nối liền mạch với hệ thống dẫn mật chính.

Những đoạn ống bị tắc nghẽn này dần phình to và ứ đọng dịch lỏng, tạo thành nang. Các nang bẩm sinh này phát triển rất chậm và thường chỉ được phát hiện khi người bệnh ở độ tuổi trưởng thành.

Nhiễm ký sinh trùng từ thực phẩm

Thói quen tiêu thụ các loại thực phẩm chưa được nấu chín như gỏi cá, tiết canh, thịt tái hoặc ăn rau sống trồng ở vùng nước ô nhiễm tạo điều kiện cho nang ấu trùng sán lọt vào hệ tiêu hóa. Ấu trùng xuyên qua thành ruột, đi theo đường máu vào gan và làm tổ tại đây. Chúng tạo ra các nang chứa mủ và phát triển nhanh chóng.

Bệnh gan đa nang di truyền

Gan đa nang là một bệnh lý do đột biến gen di truyền từ gia đình. Bệnh lý gan này khiến gan hình thành hàng chục, thậm chí hàng trăm nang nước nằm san sát nhau. Các nang này thay thế dần diện tích của mô gan khỏe mạnh, làm gan sưng to và suy giảm chức năng gan theo thời gian.

Chế độ sinh hoạt phòng ngừa biến chứng

Đối với những người đang có nang, việc duy trì chế độ sinh hoạt và ăn uống an toàn là cần thiết để bảo vệ chức năng gan và không kích thích nang phát triển.

• Ăn chín uống sôi: Nấu chín kỹ toàn bộ các loại thịt, cá, hải sản và tránh ăn rau sống để cắt đứt nguồn lây nhiễm ký sinh trùng sán lá gan vào cơ thể.
• Không sử dụng thức uống có cồn: Rượu, bia ép gan phải hoạt động liên tục để phân giải độc tố. Hạn chế hoàn toàn các loại đồ uống này giúp giảm tải áp lực, bảo vệ các tế bào gan khỏe mạnh xung quanh khu vực có nang.
• Tránh nguy cơ va đập bụng: Đối với người có nang gan lớn, cần tránh chơi các môn thể thao đối kháng mạnh hoặc làm các công việc có nguy cơ va đập trực tiếp vào vùng bụng hạ sườn phải để phòng ngừa biến chứng vỡ nang.

Các phương pháp điều trị nang gan

Dựa trên kết quả đo kích thước bằng siêu âm và xét nghiệm máu, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp xử lý phù hợp cho từng trường hợp.

Theo dõi định kỳ

Đối với các nang nhỏ dưới 4cm, không gây đau và không phải do ký sinh trùng, phương pháp điều trị duy nhất là theo dõi. Người bệnh không cần uống thuốc. Bác sĩ sẽ yêu cầu thực hiện siêu âm ổ bụng định kỳ 6 tháng một lần để kiểm tra tốc độ phát triển kích thước của nang.

Chọc hút dịch nang

Khi nang gan to trên 5cm và gây đau tức nhưng người bệnh không đủ điều kiện sức khỏe để phẫu thuật, phương pháp chọc hút sẽ được áp dụng. Sử dụng một kim tiêm dài đâm xuyên qua da vào thẳng ổ nang để hút hết dịch lỏng ra ngoài.

Kỹ thuật này giúp giảm đau tức thời. Tuy nhiên, do lớp màng nang vẫn còn tồn tại, dịch lỏng có tỷ lệ cao sẽ tái lập và đọng lại sau một thời gian.

Phẫu thuật nội soi cắt chóp nang

Đây là phương pháp điều trị triệt để nhất đối với các nang lớn, nang có nguy cơ vỡ hoặc chèn ép đường mật. VIệc thực hiện phẫu thuật nội soi thông qua các vết rạch nhỏ trên bụng. Phần màng bọc của nang sẽ được cắt bỏ mở thông, toàn bộ dịch bên trong được hút sạch. Thao tác này phá hủy cấu trúc khép kín của nang, đảm bảo dịch không thể đọng lại và nang không tái phát.

Trả lời cho câu hỏi nang gan có nguy hiểm, phần lớn các nang kích thước nhỏ là lành tính, vô hại và không chuyển hóa thành ung thư. Mức độ rủi ro chỉ phát sinh khi nang tăng trưởng quá lớn gây chèn ép, vỡ nang hoặc hình thành do nhiễm ký sinh trùng. Việc thăm khám sớm giúp người bệnh có các biện pháp phòng tránh và điều trị kịp thời, hiệu quả.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng sức khỏe của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.