Viêm lồi cầu trong xương cánh tay: Nguyên nhân, dấu hiệu

Viêm lồi cầu trong xương cánh tay là một nguyên nhân thường gặp gây đau ở mặt trong khuỷu tay. Cơn đau thường rõ hơn khi cầm nắm, xách đồ, mở nắp chai, vặn khăn, gập cổ tay hoặc thực hiện công việc dùng lực bàn tay lặp lại. Bệnh còn được gọi là khuỷu tay golfer, nhưng không chỉ xảy ra ở người chơi golf. Người lao động tay chân, người sử dụng dụng cụ cầm tay và người chơi nhiều môn thể thao khác cũng có thể gặp tình trạng này.

Cố vấn chuyên môn Dược phẩm Tuệ Tĩnh, TS BS CKII Nguyễn Thị Thanh Hương – Chủ nhiệm khoa Lão Bệnh viện Y học cổ truyền Quân đội Trung Ương

• Đau khớp háng là bệnh gì? Khi nào cần đi khám?
• Hạt Tophi ở người bệnh gout: Sự nguy hiểm mà bạn cần biết?
• Viêm bao hoạt dịch: Nguyên nhân đau sưng quanh khớp

Viêm lồi cầu trong xương cánh tay là gì?

Lồi cầu trong là phần xương nhô ra ở phía trong khuỷu tay, thuộc đầu dưới xương cánh tay. Đây là nơi nhóm gân của các cơ ở mặt trước cẳng tay bám vào. Những cơ này giúp gập cổ tay, gập các ngón, xoay cẳng tay và tạo lực khi bàn tay cầm, bóp hoặc giữ đồ vật.

Viêm lồi cầu trong xương cánh tay xảy ra khi vùng gân bám vào lồi cầu trong bị quá tải và tổn thương. Ban đầu, gân có thể chỉ đau sau vận động. Nếu tiếp tục chịu lực lặp lại, vùng gân trở nên nhạy cảm và giảm khả năng chịu tải. Nhiều trường hợp kéo dài không chỉ là phản ứng viêm đơn thuần mà còn liên quan đến thay đổi cấu trúc gân.

Dấu hiệu thường gặp

Ban đầu, người bệnh có thể chỉ thấy mỏi hoặc hơi đau ở phía trong khuỷu sau một ngày làm việc. Khi vùng gân tiếp tục chịu tải, cơn đau xuất hiện thường xuyên hơn và bắt đầu ảnh hưởng đến sinh hoạt.

Dấu hiệu điển hình nhất là đau tại phần xương nhô ở mặt trong khuỷu. Khi ấn vào vị trí này, người bệnh thường cảm thấy đau hoặc nhạy cảm. Đau có thể lan một đoạn xuống mặt trong cẳng tay nhưng thường không lan khắp bàn tay.

Cơn đau tăng khi gập cổ tay hoặc nắm chặt tay. Những động tác như cầm cốc, bóp chai, xách túi, dùng kéo, vắt khăn hay mở nắp lọ có thể làm triệu chứng rõ hơn. Lực nắm đôi khi giảm vì đau cản trở khả năng dùng lực.

Một số người cảm thấy khuỷu hơi cứng sau khi ngủ dậy hoặc sau thời gian dài không vận động. Tê hoặc châm chích ở ngón út và một phần ngón áp út không phải biểu hiện điển hình của bệnh. Nếu dấu hiệu này xuất hiện, cần nghĩ thêm đến khả năng dây thần kinh trụ ở mặt trong khuỷu bị kích thích.

Nguyên nhân khiến gân mặt trong khuỷu đau

Bệnh thường hình thành khi khối lượng vận động vượt quá khả năng thích nghi của gân. Nguyên nhân có thể đến từ công việc, thể thao hoặc một lần sử dụng lực quá mức.

Người thường xuyên cầm nắm

Hành động dùng lực như kéo, nâng hoặc vặn dụng cụ dễ tạo áp lực lặp lại lên nhóm gân mặt trong khuỷu. Công việc cơ khí, xây dựng, làm vườn, chế biến thực phẩm, kho vận hoặc sử dụng dụng cụ cầm tay đều có thể làm triệu chứng xuất hiện.

Chơi nhiều môn thể thao

Bệnh không chỉ gặp ở người chơi golf. Tennis, cầu lông, ném bóng, leo núi và tập tạ đều có thể tạo tải lớn lên cổ tay và cẳng tay. Nguy cơ tăng khi người tập cầm dụng cụ quá chặt, dùng cổ tay để tạo phần lớn lực, tăng khối lượng tập quá nhanh hoặc không khởi động phù hợp.

Cơ cẳng tay yếu hoặc nhanh mỏi

Đây là lý do người bệnh có thể giảm đau sau khi nghỉ nhưng nhanh chóng đau lại khi trở về công việc cũ mà chưa phục hồi sức mạnh. Một số trường hợp khởi phát sau một lần nâng vật quá nặng hoặc kéo mạnh. Nếu khuỷu sưng bầm nhiều, đau đột ngột dữ dội hoặc không thể co duỗi bình thường sau chấn thương, cần phân biệt với rách gân, bong gân hoặc tổn thương xương.

Phân biệt với các nguyên nhân đau khuỷu khác

Viêm lồi cầu trong và viêm lồi cầu ngoài đều gây đau quanh khuỷu, nhưng vị trí đau và động tác gây đau khác nhau.

• Viêm lồi cầu trong gây đau ở phía trong khuỷu, thường tăng khi gập cổ tay, nắm hoặc bóp đồ vật.
• Viêm lồi cầu ngoài gây đau ở phía ngoài khuỷu, thường rõ hơn khi duỗi cổ tay hoặc nâng đồ với lòng bàn tay hướng xuống.

Đau do dây thần kinh trụ thường kèm tê hoặc châm chích ở ngón út và một phần ngón áp út. Triệu chứng có thể tăng khi gập khuỷu lâu, chống khuỷu xuống bàn hoặc ngủ với cánh tay co.

Đau sâu trong khớp, khuỷu bị kẹt hoặc sưng nhiều có thể liên quan đến vấn đề khác. Vì vậy, không nên tự kết luận mọi cơn đau mặt trong khuỷu đều là viêm lồi cầu trong.

Cách điều trị viêm lồi cầu trong xương cánh tay

Mục tiêu điều trị là giảm đau, duy trì vận động khuỷu và phục hồi khả năng chịu lực của gân. Phần lớn trường hợp được điều trị bằng các biện pháp không phẫu thuật.

Trong giai đoạn đau rõ, người bệnh nên giảm tạm thời các hoạt động nắm, bóp, vặn hoặc nâng vật nặng. Không cần bất động hoàn toàn cánh tay, nhưng nên giữ mức vận động không làm đau tăng kéo dài. Khi bê đồ, có thể dùng hai tay, đưa vật lại gần cơ thể và tránh để cổ tay gập trong lúc nâng.

• Chườm lạnh trong thời gian ngắn sau hoạt động có thể giúp giảm đau nhức.
• Thuốc giảm đau hoặc thuốc chống viêm cần được sử dụng phù hợp với bệnh nền và hướng dẫn của nhân viên y tế.
• Đai hỗ trợ cẳng tay có thể giúp giảm lực truyền tới điểm bám gân trong một số hoạt động, nhưng không thay thế cho việc điều chỉnh công việc và tập phục hồi.

Lưu ý khác, khi cơn đau giảm người bệnh cần tập lại sức mạnh nhóm cơ cẳng tay. Có thể bắt đầu bằng kéo giãn nhẹ, co cơ với lực thấp và các động tác gập cổ tay có kiểm soát. Sau đó mới tăng dần mức lực. Nghỉ hoàn toàn quá lâu có thể làm cơ yếu, còn tập quá mạnh khi gân chưa sẵn sàng sẽ khiến đau tăng. Mức tập phù hợp là mức không gây đau nhói và không làm triệu chứng nặng rõ kéo dài sang ngày hôm sau.

Điều chỉnh sinh hoạt để hạn chế tái phát

Quá trình phục hồi sẽ khó đạt kết quả nếu hoạt động gây đau vẫn lặp lại hằng ngày. Người bệnh nên xem lại cách cầm dụng cụ, tư thế nâng vật và số lần thực hiện động tác.

Có thể giảm lực bóp bằng cách chọn tay cầm vừa kích thước bàn tay, dùng cả bàn tay thay vì chỉ các đầu ngón và nghỉ ngắn giữa các khoảng làm việc. Khi nâng đồ, nên phối hợp vai, cánh tay và thân người thay vì chỉ dùng cổ tay để tạo lực.

Người chơi thể thao cần kiểm tra kỹ thuật và tăng khối lượng tập từ từ. Không nên tăng đồng thời trọng lượng, số lần và thời gian tập. Nếu đau xuất hiện trở lại, cần giảm mức tải thay vì cố tập xuyên qua cơn đau.

Trong giai đoạn đau, nên tránh xoa bóp mạnh trực tiếp vào điểm đau, tập bóp bóng khi động tác bóp đang gây khó chịu hoặc thử nâng vật nặng để kiểm tra xem khuỷu đã khỏi hay chưa.

Khi vùng gân bám ở mặt trong khuỷu tay bị tác động mạnh, gây tổn thương có thể dẫn đến tình trạng viêm lồi cầu trong xương cánh tay. Vì vậy, bệnh thường gây đau khi bóp, nắm, vặn, xách đồ hoặc sử dụng dụng cụ cầm tay. Nếu khuỷu sưng nóng đỏ, đau dữ dội sau chấn thương, mất khả năng co duỗi hoặc xuất hiện tê yếu bàn tay kéo dài, người bệnh nên được kiểm tra để phân biệt với tổn thương dây thần kinh, dây chằng hoặc khớp khuỷu.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác.