Đau khớp háng là bệnh gì? Khi nào cần đi khám?

Đau khớp háng là tình trạng đau ở vùng bẹn, hông, mông hoặc mặt ngoài đùi, có thể xuất hiện khi đi lại, đứng lâu, leo cầu thang, xoay người hoặc đứng lên sau khi ngồi. Đây là vị trí dễ bị nhầm với đau thắt lưng, đau cơ đùi hoặc đau dây thần kinh. Khi khớp này gặp vấn đề, việc đi lại thường bị ảnh hưởng rõ hơn so với nhiều khớp khác.

Cố vấn chuyên môn TS. BS Nguyễn Thị Minh Thu – Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an.

• Hạt Tophi ở người bệnh gout: Sự nguy hiểm mà bạn cần biết?
• Viêm bao hoạt dịch: Nguyên nhân đau sưng quanh khớp
• Chuột rút về đêm: Cách giảm cơn đau và biện pháp phòng ngừa

Đau khớp háng không chỉ là đau ở “hông”

Nhiều người gọi chung mọi cơn đau quanh vùng chậu là đau hông. Tuy nhiên, đau xuất phát từ khớp háng thường có một số đặc điểm riêng. Cơn đau có thể nằm sâu ở vùng bẹn, lan xuống mặt trước đùi, đôi khi lan tới đầu gối. Khi xoay chân vào trong, bước dài, đứng lên từ ghế thấp hoặc đi bộ lâu, cảm giác đau thường rõ hơn.

Nếu đau nằm chủ yếu ở thắt lưng, mông rồi lan xuống chân kèm tê rần, nguyên nhân có thể liên quan đến cột sống hoặc dây thần kinh hơn là khớp háng. Nếu đau ở mặt ngoài hông, đau khi nằm nghiêng một bên hoặc khi leo cầu thang, cần nghĩ đến viêm gân, viêm bao hoạt dịch hoặc quá tải vùng cơ quanh hông.

Việc phân biệt vị trí đau giúp tránh xử lý sai hướng. Một người bị đau do khớp háng thoái hóa sẽ cần cách chăm sóc khác với người đau do căng cơ sau vận động hoặc đau lan từ thắt lưng.

Nguyên nhân gây đau khớp háng

Thoái hóa khớp háng

Đây là nguyên nhân hay gặp ở người trung niên, cao tuổi, người thừa cân hoặc từng chấn thương vùng háng. Cơn đau khớp háng thường âm ỉ, tăng khi đi bộ xa, đứng lâu, leo cầu thang hoặc xoay chân. Người bệnh có thể thấy khớp cứng vào buổi sáng, đi lại không linh hoạt như trước, bước chân ngắn hơn hoặc thỉnh thoảng bị khập khiễng.

Viêm gân và viêm bao hoạt dịch

Thường liên quan đến hoạt động lặp lại, đi bộ nhiều, chạy bộ, leo dốc, đứng lâu hoặc nằm nghiêng đè lên một bên hông. Cơn đau hay nằm ở mặt ngoài hông, có thể lan xuống mặt ngoài đùi. Một số người đau nhiều về đêm khi nằm nghiêng bên đau, sáng dậy thấy vùng hông căng cứng.

Căng cơ vùng háng hoặc cơ gấp hông

Cơn đau thường rõ hơn khi nâng gối, bước dài, xoay người hoặc đứng lên sau khi ngồi lâu. Nếu chỉ là căng cơ nhẹ, đau thường giảm dần khi nghỉ ngơi và tránh động tác gây đau.

Chấn thương

Té ngã, va đập mạnh, trượt chân hoặc tai nạn có thể gây bong gân, rách cơ, tổn thương sụn viền khớp háng hoặc gãy xương, đặc biệt ở người cao tuổi, người loãng xương. Nếu sau chấn thương xuất hiện đau nhiều, không đứng vững hoặc không nhấc chân được, không nên tự theo dõi tại nhà.

Các vùng đau khác nhau như nào?

• Đau vùng bẹn thường đáng chú ý hơn với khớp háng, nhất là khi đi lại khó, xoay chân kém hoặc bước chân bị ngắn lại.
• Đau mặt ngoài hông lại hay gặp ở người nằm nghiêng nhiều, đi bộ đường dài, leo cầu thang hoặc đứng lâu.
• Đau vùng mông có thể xuất phát từ cơ quanh hông, khớp cùng chậu hoặc cột sống thắt lưng.

Cũng có trường hợp đau háng do nguyên nhân ngoài khớp, chẳng hạn thoát vị bẹn, bệnh lý tiết niệu hoặc phụ khoa. Vì vậy, nếu đau không thay đổi theo vận động khớp, kèm sốt, đau bụng dưới, rối loạn tiểu tiện hoặc nổi khối vùng bẹn, cần khám đúng thay vì chỉ tự điều trị theo hướng xương khớp.

Khi nào đau háng cần được kiểm tra sớm?

Không phải mọi cơn đau đều cần đi khám ngay. Nếu đau nhẹ sau vận động, không sưng nóng, vẫn đi lại được và giảm dần trong vài ngày, có thể tạm giảm hoạt động nặng để theo dõi. Tuy nhiên, đau khớp háng cần được thăm khám khi cơn đau kéo dài trên một đến hai tuần, đau tăng dần hoặc làm thay đổi dáng đi.

Cần đi khám sớm hơn nếu đau sau té ngã, không chịu được trọng lượng cơ thể, chân yếu rõ, khớp háng khó xoay, đau kèm sốt, vùng hông sưng nóng, đau về đêm nhiều hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Ở người lớn tuổi, đau háng sau một cú ngã nhẹ cũng không nên chủ quan, vì nguy cơ gãy xương vùng háng có thể cao hơn. Trường hợp đau hông kèm tê yếu chân, bí tiểu, rối loạn đại tiểu tiện hoặc tê vùng yên ngựa cần được xử trí ngay vì có thể liên quan đến chèn ép thần kinh nghiêm trọng.

Chăm sóc đau khớp háng theo nguyên nhân

Cách chăm sóc không nên giống nhau cho mọi trường hợp.

• Nếu đau xuất hiện sau vận động quá sức, nên giảm tạm thời các hoạt động gây đau như chạy, leo dốc, bước dài hoặc squat sâu. Có thể đi bộ ngắn trên mặt phẳng nếu không làm đau tăng, vì bất động hoàn toàn lâu ngày dễ làm khớp cứng hơn.
• Nếu đau ở mặt ngoài hông và tăng khi nằm nghiêng, nên tránh đè trực tiếp lên bên đau, có thể đặt gối giữa hai chân khi nằm nghiêng bên còn lại. Người thường xuyên ngồi lâu nên đứng dậy vận động nhẹ sau mỗi khoảng thời gian làm việc, tránh ngồi vắt chéo chân quá lâu.
• Nếu đau vùng bẹn, khó xoay chân hoặc nghi ngờ vấn đề trong khớp, không nên tự tập các động tác ép dẻo mạnh. Các bài vận động nên ưu tiên biên độ nhẹ, không gây đau, chẳng hạn co duỗi háng chậm, tập cơ mông, cơ đùi và cải thiện thăng bằng. Khi đau đã giảm, có thể tăng dần cường độ theo khả năng chịu đựng.
• Với người thừa cân, giảm áp lực lên khớp háng là mục tiêu quan trọng. Giày dép cũng cần đủ vững, không quá trơn, không quá cao. Người đi khập khiễng hoặc đau khi bước có thể cần được hướng dẫn dùng gậy tạm thời để giảm tải, thay vì cố đi như bình thường.

Đau khớp háng có thể do thoái hóa khớp, viêm gân, viêm bao hoạt dịch, căng cơ, chấn thương hoặc đau lan từ cột sống. Nếu cơn đau nhẹ và giảm nhanh sau nghỉ ngơi, có thể theo dõi trong thời gian ngắn. Nếu đau kéo dài, đi lại khó, đau sau chấn thương, đau kèm sưng nóng, sốt hoặc tê yếu chân, nên thăm khám sớm để bảo vệ khả năng vận động của khớp háng.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng sức khỏe của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.