Tại sao ngủ dậy bị đau cổ? Do gối quá cao hay sai tư thế?

Ngủ dậy bị đau cổ là tình trạng đặc trưng bởi sự co cứng cơ vùng cổ gáy, gây hạn chế vận động và đau nhức ngay sau khi thức giấc. Đây là vấn đề thường khiến nhiều người lo lắng, sợ có liên quan đến các bệnh xương khớp nghiêm trọng như thoát vị đĩa đệm hay thoái hóa đốt sống.

• Gai xương: Nguyên nhân và những thông tin cần biết?
• Đi bộ chậm đem lại những lợi ích nào cho sức khỏe?
• Bài tập ép sát tường mang lại những hiệu quả gì?

Dược phẩm Tuệ Tĩnh và cố vấn chuyên môn PGS TS Dược Nguyễn Minh Chính qua bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin hữu ích liên quan giữa tư thế ngủ và cột sống cổ, đồng thời đưa ra các giải pháp khắc phục đơn giản tại nhà.

Nguyên nhân ngủ dậy bị đau cổ

Vùng cột sống cổ bao gồm 7 đốt sống (C1-C7) với độ cong sinh lý tự nhiên hình chữ C hướng ra trước, được bao bọc bởi hệ thống dây chằng và các nhóm cơ thang, cơ ức đòn chũm. Trong trạng thái sinh lý bình thường, độ cong này giúp phân tán lực nén lên các đĩa đệm.

Tuy nhiên, giấc ngủ kéo dài từ 6 đến 8 tiếng là khoảng thời gian cột sống cổ ở trong trạng thái tĩnh. Nếu trong thời gian này, cấu trúc cổ bị đặt ở tư thế bất lợi, các thớ cơ và dây chằng sẽ bị kéo giãn quá mức sinh lý hoặc chịu áp lực chèn ép liên tục.

Tình trạng này dẫn đến thiếu hụt tuần hoàn máu cục bộ, làm giảm lượng oxy nuôi dưỡng cơ. Khi người bệnh thức dậy và thực hiện cử động, hệ thần kinh sẽ kích hoạt phản ứng co cơ để bảo vệ vùng tổn thương, gây ra tình trạng đau cứng và khó quay đầu mà chúng ta thường gọi là ngủ dậy bị đau cổ.

Tác động độ cao gối đối với cột sống cổ

Một trong những yếu tố dẫn đến việc ngủ dậy bị đau cổ chính là việc sử dụng gối ngủ làm sai lệch trục cột sống. Nhiều người lầm tưởng gối cao sẽ giúp máu lưu thông tốt hơn, nhưng thực tế giải phẫu học chứng minh điều ngược lại.

Khi nằm ngửa trên một chiếc gối quá cao, đầu bị gập về phía trước một góc lớn, làm mất đường cong sinh lý tự nhiên. Điều này tạo áp lực căng giãn liên tục lên hệ thống dây chằng và nhóm cơ duỗi cổ ở phía sau gáy suốt đêm.

Ngược lại, việc không sử dụng gối hoặc nằm gối quá thấp khi nằm nghiêng cũng gây ra hậu quả tương tự. Khi đó, đầu sẽ bị nghiêng lệch xuống mặt giường, khiến các đốt sống cổ bị bẻ cong sang một bên. Tư thế này làm hẹp lỗ liên hợp, nơi các rễ thần kinh đi ra, đồng thời gây căng giãn nhóm cơ ở phía đối diện. Hệ quả tất yếu là người bệnh sẽ ngủ dậy bị đau cổ kèm theo cảm giác đau mỏi vai gáy do cơ bắp phải làm việc quá tải ngay cả khi đang nghỉ ngơi.

Ảnh hưởng của tư thế nằm sai lệch

Bên cạnh vật dụng gối đầu, tư thế ngủ cũng đóng vai trò quyết định đến áp lực nội đĩa đệm. Tư thế nằm sấp được giới chuyên môn đánh giá là tư thế gây hại nhất đối với cột sống cổ. Để duy trì đường thở khi nằm sấp, người ngủ buộc phải xoay đầu sang một bên gần 90 độ.

Việc duy trì độ xoắn vặn này trong nhiều giờ liền sẽ gây áp lực cực lớn lên các khớp và làm căng giãn bao khớp. Đây là nguyên nhân trực tiếp khiến nhiều người ngủ dậy bị đau cổ dữ dội, thậm chí không thể quay đầu về vị trí trung gian.

Ngoài ra, tư thế nằm co quắp hoặc thói quen dùng cánh tay làm gối cũng là những sai lầm thường gặp. Cánh tay có cấu trúc cứng và chiều cao không phù hợp để nâng đỡ đầu, đồng thời việc đè nén lên cánh tay sẽ gây cản trở lưu thông máu động mạch, dẫn đến tổn thương dây thần kinh quay ở mức độ nhẹ, biểu hiện bằng cảm giác tê bì tay kết hợp với tình trạng ngủ dậy bị đau cổ.

Phân biệt đau cổ cơ năng và bệnh lý

Mặc dù phần lớn trường hợp ngủ dậy bị đau cổ là do các yếu tố cơ học kể trên và có thể tự hồi phục, nhưng người bệnh cần thận trọng phân biệt với các bệnh lý xương khớp khác. Nếu cơn đau xuất hiện liên tục, không thuyên giảm sau khi điều chỉnh gối và tư thế, hoặc cơn đau có tính chất lan tỏa từ cổ xuống vai, cánh tay, bàn tay kèm theo tê bì, đây có thể là dấu hiệu của thoát vị đĩa đệm cột sống cổ hoặc thoái hóa cột sống.

Trong trường hợp thoát vị đĩa đệm, nhân nhầy đĩa đệm thoát ra khỏi bao xơ chèn ép trực tiếp vào rễ thần kinh, gây ra các cơn đau thần kinh tọa cổ. Lúc này, ngủ dậy bị đau cổ không chỉ đơn thuần là mỏi cơ mà là triệu chứng của tổn thương thần kinh, đòi hỏi phải có sự can thiệp y tế chuyên sâu.

Các biện pháp khắc phục và phòng ngừa

Để xử lý cơn đau cấp tính sau khi ngủ dậy, người bệnh cần tuân thủ nguyên tắc thư giãn cơ và tăng cường tuần hoàn máu.

Chườm ấm

• Chườm ấm các vùng cổ vai gáy bằng túi chườm hoặc khăn ấm trong khoảng 15 đến 20 phút. Nhiệt độ ấm sẽ giúp giãn nở mạch máu, làm mềm các bó cơ đang bị co cứng.
• Kết hợp massage nhẹ nhàng bằng tay tại vùng đau và thực hiện các động tác vận động cổ với biên độ nhỏ, chậm rãi để khôi phục dần khả năng vận động.
• Tuyệt đối không nên cố gắng vặn, bẻ cổ mạnh vì có thể gây tổn thương thêm cho dây chằng và đĩa đệm.

Điều chỉnh thói quen sinh hoạt

Người bệnh nên lựa chọn các loại gối có độ đàn hồi tốt như cao su non, với độ cao trung bình từ 8 đến 10cm để đảm bảo lấp đầy khoảng trống giữa đầu, cổ và vai, giữ cho cột sống cổ luôn thẳng trục với thân người. Tư thế nằm ngửa hoặc nằm nghiêng có gối hỗ trợ phù hợp được khuyến khích để giảm tải áp lực cho cột sống.

Sản phẩm Xương khớp Tuệ Tĩnh được bào chế dựa trên sự kết hợp giữa các bài thuốc y học cổ truyền và công nghệ sản xuất hiện đại. Sản phẩm chứa các thành phần dược liệu như Độc hoạt, Ngưu tất, Phòng phong, Đương quy, Tần giao… Các thảo dược này có công dụng hỗ trợ khu phong, trừ thấp, giúp tăng cường lưu thông khí huyết cho xương khớp. Hỗ trợ giảm các triệu chứng đau nhức xương khớp, đau mỏi vai gáy, tê bì chân tay, đau lưng và hỗ trợ cải thiện tình trạng tái phát do các cơn đau thoái hóa khớp gây nên.

Với dạng bào chế viên nang tiện lợi, sản phẩm phù hợp cho người đang gặp các vấn đề về xương khớp, đau mỏi vai gáy,.. Những người trưởng thành muốn hỗ trợ duy trì sức khỏe xương khớp và hạn chế nguy cơ thoái hóa.

Tình trạng ngủ dậy bị đau cổ có thể do chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thói quen sử dụng gối và tư thế nằm của mỗi cá nhân. Việc nhận thức đúng đắn về cơ chế gây đau sẽ giúp người bệnh chủ động điều chỉnh sinh hoạt để bảo vệ cột sống, tránh để tình trạng co cứng cơ tiến triển thành các bệnh lý mãn tính. Áp dụng các biện pháp thay đổi lối sống, rèn luyện vận động hàng ngày sẽ giúp xương khớp luôn chắc khỏe.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm về tình trạng đau nhức xương khớp hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.