Uống matcha mất ngủ không và cách sử dụng đúng

Matcha (bột trà xanh nguyên chất) là một trong những loại thức uống được ưa chuộng và có hàm lượng chất chống oxy hóa cao. Tuy nhiên, vì có nguồn gốc từ lá trà xanh, matcha có chứa một lượng chất kích thích. Liệu uống matcha mất ngủ giống không và có giống như khi sử dụng cà phê?

• 5 âm thanh dễ ngủ giúp thư giãn tinh thần mỗi đêm
• Ánh sáng xanh là gì? Những tác động đối với sức khỏe
• Ngủ quá nhanh có phải là tốt? 4 Nguyên nhân chính cần lưu ý

Để hiểu rõ vấn đề này, chúng ta cùng cố vấn chuyên môn TS BS CKII Nguyễn Thị Thanh Hương tìm hiểu cho tiết hơn qua bài viết dưới đây.

Thông tin chung về matcha

Matcha là một loại bột trà xanh nguyên chất có nguồn gốc từ Nhật Bản, được sản xuất thông qua một quy trình canh tác và chế biến đặc biệt. Khác với các loại trà xanh thông thường được trồng trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời, cây trà dùng để sản xuất matcha sẽ được che bóng râm trong khoảng 20 đến 30 ngày trước khi thu hoạch. Quá trình hạn chế ánh sáng này kích thích lá trà sản sinh ra một lượng lớn diệp lục tố và các acid amin, tạo nên màu xanh ngọc bích đặc trưng.

Sau khi thu hoạch, những lá trà non sẽ được hấp chín bằng hơi nước ngay lập tức để ngăn chặn quá trình oxy hóa, giữ lại toàn bộ dưỡng chất. Tiếp đó, lá trà được sấy khô bằng luồng khí lạnh, tách bỏ phần gân và cuống, chỉ giữ lại phần thịt lá. Cuối cùng, thịt lá được nghiền cực mịn bằng cối đá để tạo ra thành phẩm bột matcha.

Do đặc thù sử dụng là hòa tan và tiêu thụ toàn bộ phần bột lá (thay vì chỉ hãm lấy nước rồi bỏ bã như trà mạn), matcha cung cấp hàm lượng chất chống oxy hóa (đặc biệt là EGCG), vitamin và khoáng chất cao gấp nhiều lần so với trà xanh thông thường.

Uống matcha mất ngủ không?

Uống matcha mất ngủ là hoàn toàn có khả năng, nhưng mức độ tác động phụ thuộc vào thời điểm uống, liều lượng sử dụng và cơ địa chuyển hóa của từng cá nhân. Mặc dù L-theanine trong lá trà giúp làm dịu cảm giác bồn chồn, nhưng nó không thể triệt tiêu hoàn toàn tác dụng của caffeine.

Caffeine vẫn lưu trữ trong hệ tuần hoàn và cần thời gian để gan phân giải. Nếu nạp vào một lượng chất kích thích vượt quá khả năng xử lý của cơ thể, nguy cơ uống matcha mất ngủ sẽ xảy ra. Khi đó, não bộ vẫn nhận tín hiệu duy trì sự tỉnh táo, làm giảm tiết hormone melatonin, khiến chất lượng giấc ngủ bị suy giảm.

Nguyên nhân gây uống matcha mất ngủ

Nhiều trường hợp sử dụng bột trà xanh và gặp phải tình trạng trằn trọc, khó ngủ vào ban đêm thường bắt nguồn từ những thói quen dưới đây:

Uống sát giờ đi ngủ

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến việc uống matcha mất ngủ trở thành hiện thực. Thời gian bán hủy của caffeine dao động từ 4 đến 6 tiếng. Nếu tiêu thụ thức uống này vào buổi chiều muộn hoặc buổi tối, lượng chất kích thích sẽ không kịp đào thải hết. Chúng tồn tại trong máu, kích thích hệ thần kinh và trực tiếp phá vỡ chu kỳ sinh học tự nhiên, dẫn đến khó đi vào giấc ngủ, mất ngủ tạm thời.

Sử dụng liều lượng nhiều

Việc pha quá nhiều bột trà xanh trong một ly hoặc uống nhiều ly liên tục sẽ làm tích tụ một lượng lớn caffeine. Khi nồng độ chất kích thích vượt quá ngưỡng phân giải của gan, hệ thống bài tiết sẽ bị quá tải. Điều này không chỉ gây ra tình trạng uống matcha mất ngủ mà còn kéo theo các biểu hiện nhịp tim nhanh và rối loạn tiêu hóa.

Cơ địa nhạy cảm

Mỗi cơ thể sở hữu một hệ thống enzyme giải độc hoạt động với tốc độ khác nhau. Ở những người có tốc độ chuyển hóa chậm, chỉ một lượng nhỏ chất kích thích cũng có thể tồn tại trong cơ thể lên tới 8 tiếng. Đối với nhóm cơ địa nhạy cảm này, rủi ro uống matcha mất ngủ cao hơn rất nhiều. Ngay cả khi tiêu thụ vào buổi sáng, họ vẫn có thể cảm nhận dư âm kích thích vào ban đêm.

Pha chế với lượng lớn đường

Thói quen sử dụng matcha đá xay, trà sữa matcha thường đi kèm với lượng lớn đường tinh luyện và kem béo. Lượng đường này khi đi vào cơ thể sẽ làm đường huyết tăng vọt, tạo ra sự dư thừa năng lượng khiến cơ thể bứt rứt. Đường tinh luyện là một tác nhân phá hoại chất lượng giấc ngủ. Đôi khi, tình trạng uống matcha mất ngủ không xuất phát từ thành phần của lá trà, mà do chính lượng đường dư thừa gây ra.

Hướng dẫn cách sử dụng matcha đúng cách

Để tận dụng tối đa lợi ích chống oxy hóa từ bột trà xanh mà không phải đối mặt với nguy cơ uống matcha mất ngủ, cần tuân thủ các nguyên tắc dung nạp khoa học sau đây:

Chọn thời điểm sử dụng hợp lý

• Buổi sáng: Uống sau khi ăn khoảng 30 phút sẽ giúp duy trì sự minh mẫn cho công việc.
• Đầu giờ chiều: Một ly nhỏ vào thời điểm này giúp cơ thể khôi phục sự tập trung.
• Quy tắc: Nên ngừng sử dụng các loại thức uống chứa chất kích thích ít nhất 6 tiếng trước khi đi ngủ. Nếu thời gian ngủ thường lệ là 22 giờ, không nên uống matcha sau 16 giờ.

Kiểm soát liều lượng

Chỉ nên sử dụng matcha từ là 1 đến 2 ly mỗi ngày để tránh ảnh hưởng tới giấc ngủ. Mỗi ly chỉ nên sử dụng tối đa 2 gram bột nguyên chất (khoảng 1 muỗng cà phê gạt ngang). Việc kiểm soát lượng bột giúp gan xử lý lượng chất kích thích một cách dễ dàng.

Đối tượng lưu ý khi sử dụng matcha

Một số nhóm đối tượng cần đặc biệt lưu ý kiểm soát liều lượng để không gặp phải tình trạng uống matcha mất ngủ hoặc các rủi ro sức khỏe khác:

• Người bị rối loạn giấc ngủ: Ở những người này, hệ thần kinh rất nhạy cảm. Việc dung nạp thêm caffeine sẽ làm quá trình điều trị trở nên khó khăn hơn. Nhóm đối tượng này nên hạn chế tối đa việc sử dụng trà xanh nguyên chất.
• Người có bệnh lý về dạ dày: Nước trà xanh pha đặc khi bụng đói có thể kích thích dạ dày tiết nhiều acid, gây cồn cào. Tình trạng khó chịu ở đường tiêu hóa cũng là yếu tố gián tiếp làm giảm chất lượng giấc ngủ.
• Phụ nữ mang thai: Phụ nữ mang thai nên giới hạn lượng caffeine nạp vào cơ thể dưới 200 mg/ngày. Việc tiêu thụ cần được kiểm soát nghiêm ngặt và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa.

Đối với những trường hợp trằn trọc kéo dài hoặc giấc ngủ thường xuyên bị gián đoạn, Siro Harman Tuệ Tĩnh là một sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ an toàn, hiệu quả. Với thành phần hoàn toàn từ các thảo dược tự nhiên, sản phẩm hỗ trợ giảm tình trạng khó ngủ, duy trì trạng thái ngủ sâu và ổn định suốt đêm.

Đồng thời Harman Tuệ Tĩnh còn giúp tăng cường lưu thông máu, hỗ trợ hoạt huyết, cải thiện tình trạng đau đầu, mệt mỏi,..là những dấu hiệu của người mắc suy nhược thần kinh. Sử dụng rất đơn giản, chỉ cần dùng 15ml trước khi đi ngủ khoảng 1 đến 2 giờ trước khi ngủ là đã giúp cơ thể và tâm trí thư giãn, hỗ trợ giấc ngủ tự nhiên hơn và sâu giấc.

Uống matcha mất ngủ là có và nguyên nhân thường do người sử dụng mắc sai lầm trong việc lựa chọn thời điểm, lạm dụng liều lượng hoặc pha chế sai. Để tận dụng lợi ích của matcha mà không gây ảnh hưởng dạ dày hay giấc ngủ, hãy lựa chọn những sản phẩm hữu cơ, tiêu thụ một cách điều độ và đúng khung giờ.

Nếu bạn cần được tư vấn thêm về vấn đề sức khỏe của mình hoặc tìm sản phẩm hỗ trợ phù hợp, vui lòng liên hệ tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để đọc thêm nhiều bài viết hữu ích khác về sức khỏe.