Ngủ quá nhanh có phải là tốt? 4 Nguyên nhân chính cần lưu ý

Nhiều người cảm thấy may mắn khi chỉ cần đặt lưng xuống giường vài phút, thậm chí chưa đầy năm phút là đã ngủ say. Họ cho rằng việc ngủ quá nhanh này là khi có một tinh thần thoải mái và sức khỏe tốt. Tuy nhiên, tốc độ đi vào giấc ngủ (độ trễ giấc ngủ) là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh trạng thái hoạt động thực tế của hệ thần kinh và sức khỏe tổng thể.

• Mất ngủ sụt cân nhanh có phải dấu hiệu bệnh lý?
• 7 loại thực phẩm gây mất ngủ nên tránh dùng buổi tối
• 8 Dấu hiệu của Stress cảnh báo những rối loạn về sức khỏe

Việc ngủ quá nhanh dưới 5 phút có phải là điều tốt hay nó có liên quan đến các vấn đề về rối loạn giấc ngủ hay không? Bài viết dưới đây, với sự tham vấn từ Dược phẩm Tuệ Tĩnh – cố vấn chuyên môn TS YHCT Đỗ Minh Hiền sẽ phân tích chi tiết về thời gian đi vào giấc ngủ tiêu chuẩn và 4 nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng ngủ quá nhanh.

Thời gian đi vào giấc ngủ bao lâu là hợp lý?

Độ trễ của giấc ngủ là khoảng thời gian được tính từ lúc một người bắt đầu nằm xuống, nhắm mắt với ý định ngủ cho đến khi não bộ chuyển hoàn toàn sang trạng thái ngủ. Ở một người trưởng thành có sức khỏe bình thường, khoảng thời gian này thường dao động trong khoảng từ 10 đến 20 phút. Đây là khoảng thời gian cần thiết để cơ thể thực hiện quá trình chuyển đổi trạng thái hoạt động.

Hệ thần kinh cần giảm mức độ hưng phấn, nhịp tim chậm lại, thân nhiệt giảm nhẹ và các cơ bắp được thả lỏng hoàn toàn. Quá trình này diễn ra từ từ giúp não bộ chuẩn bị cho các chu kỳ ngủ sâu tiếp theo.

Nếu thời gian này kéo dài hơn 30 phút, đó là biểu hiện của chứng khó ngủ. Ngược lại, nếu quá trình chuyển sang trạng thái ngủ diễn ra dưới 5 phút, đây được gọi là hiện tượng ngủ quá nhanh. Tình trạng này cho thấy cơ thể đang bỏ qua giai đoạn thư giãn cần thiết ban đầu và thường là dấu hiệu cảnh báo những bất thường về sức khỏe.

4 Nguyên nhân khiến nhiều người ngủ quá nhanh

Hiện tượng ngủ thiếp đi ngay lập tức thường xuất phát từ sự thiếu hụt nhu cầu ngủ nghiêm trọng hoặc các bệnh lý làm gián đoạn chất lượng giấc ngủ. Dưới đây là 4 nguyên nhân phổ biến và dễ nhận biết nhất:

Tình trạng thiếu ngủ tích lũy kéo dài

Thiếu ngủ kéo dài là nguyên nhân phổ biến nhất. Trong quá trình thức và hoạt động, não bộ sản sinh ra một chất dẫn truyền thần kinh là adenosine. Thời gian thức càng dài, lượng adenosine tích tụ càng nhiều, làm gia tăng cảm giác buồn ngủ. Khi ngủ đủ giấc, cơ thể sẽ đào thải lượng chất này để phục hồi sự tỉnh táo vào ngày hôm sau.

Tuy nhiên, nếu một người liên tục không ngủ đủ thời gian khuyến nghị (7-8 tiếng mỗi đêm), lượng adenosine sẽ không được chuyển hóa hết mà tồn đọng lại. Sự tích tụ này tạo ra áp lực ngủ rất lớn lên hệ thần kinh. Khi đó, não bộ sẽ rơi vào trạng thái bắt buộc phải ngủ ngay lập tức khi có điều kiện để bù đắp sự thiếu hụt. Do đó, việc ngủ quá nhanh trong trường hợp này là phản ứng sinh lý của cơ thể trước tình trạng kiệt sức.

Hội chứng ngưng thở khi ngủ

Hội chứng ngưng thở khi ngủ là một rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng, trong đó đường thở bị tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn, gây ra các cơn ngừng thở ngắn trong đêm. Khi nồng độ oxy trong máu giảm, não bộ buộc phải kích hoạt phản ứng thức giấc ngắn để khôi phục hô hấp.

Quá trình này lặp lại nhiều lần khiến giấc ngủ bị gián đoạn liên tục, người bệnh không thể duy trì giấc ngủ sâu. Mặc dù tổng thời gian nằm trên giường có thể dài, nhưng chất lượng giấc ngủ thực tế rất thấp. Hậu quả là người bệnh luôn trong trạng thái buồn ngủ quá mức vào ban ngày. Khi nằm xuống giường, họ sẽ rơi vào giấc ngủ rất nhanh do cơ thể quá mệt mỏi vì chưa được nghỉ ngơi thực sự vào đêm hôm trước.

Chứng ngủ rũ

Chứng ngủ rũ là một rối loạn thần kinh mãn tính ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát chu kỳ thức – ngủ của não bộ. Người mắc chứng này thường không thể kiểm soát được cơn buồn ngủ và có thể ngủ thiếp đi bất cứ lúc nào, bất kể đang làm việc hay nghỉ ngơi.

Một đặc điểm điển hình của chứng ngủ rũ là người bệnh đi vào giấc ngủ cực nhanh và thường bỏ qua các giai đoạn ngủ nông để đi thẳng vào giai đoạn ngủ mơ (REM). Nếu bạn thường xuyên cảm thấy buồn ngủ không thể cưỡng lại vào ban ngày và ngủ ngay lập tức khi vừa nằm xuống, kèm theo tình trạng yếu cơ đột ngột khi xúc động, đây có thể là dấu hiệu của chứng ngủ rũ cần được thăm khám chuyên khoa.

Tác dụng của thuốc

Sử dụng một số loại thuốc hoặc chất kích thích cũng là nguyên nhân khiến quá trình đi vào giấc ngủ diễn ra nhanh bất thường. Phổ biến nhất là tình trạng lạm dụng rượu bia. Nhiều người lầm tưởng uống rượu giúp dễ ngủ, nhưng thực tế chất cồn hoạt động như một chất ức chế thần kinh, làm não bộ hạn chế nhận thức nhanh chóng chứ không tạo ra giấc ngủ sinh lý tự nhiên.

Ngoài ra, việc sử dụng các loại thuốc chống dị ứng, thuốc an thần hoặc thuốc chống trầm cảm trong thời gian dài cũng có thể gây ra tác dụng phụ là buồn ngủ quá mức, khiến người sử dụng ngủ thiếp đi rất nhanh ngay khi nằm xuống.

Ảnh hưởng của việc ngủ quá nhanh

Nếu tình trạng ngủ quá nhanh diễn ra thường xuyên, nó có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống:

• Suy giảm nhận thức: Việc đi vào giấc ngủ quá nhanh thường làm thay đổi cấu trúc giấc ngủ, bỏ qua giai đoạn thư giãn đầu giấc. Về lâu dài, điều này ảnh hưởng đến khả năng củng cố trí nhớ và xử lý thông tin của não bộ. Người gặp tình trạng này thường hay quên, khó tập trung.
• Mệt mỏi kéo dài: Dù ngủ rất nhanh, nhưng do chất lượng giấc ngủ không đảm bảo (đặc biệt ở người bị ngưng thở khi ngủ), người bệnh vẫn cảm thấy mệt mỏi, đau đầu và thiếu tỉnh táo khi thức dậy.
• Nguy cơ mất an toàn: Tình trạng buồn ngủ quá mức dẫn đến ngủ nhanh có thể gây ra các cơn ngủ gật không kiểm soát trong những tình huống nguy hiểm như khi đang lái xe hoặc vận hành máy móc.

Giải pháp cải thiện chất lượng giấc ngủ

Để khắc phục tình trạng này, việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt là ưu tiên hàng đầu.

• Duy trì lịch trình ngủ nghỉ cố định, đảm bảo ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm
• Tạo môi trường ngủ thông thoáng, yên tĩnh.
• Tự theo dõi thời gian đi vào giấc ngủ và các biểu hiện mệt mỏi trong ngày sẽ giúp đánh giá chính xác hơn về tình trạng sức khỏe.

Siro Harman Tuệ Tĩnh: Hỗ trợ giấc ngủ tự nhiên

Mục tiêu của một giấc ngủ khỏe mạnh là giúp cơ thể đi vào trạng thái nghỉ ngơi một cách tự nhiên trong khoảng thời gian tiêu chuẩn từ 10 đến 20 phút, thay vì ngủ ngay lập tức do kiệt sức hay tác động của hóa chất. Dược phẩm Tuệ Tĩnh đã nghiên cứu và phát triển sản phẩm Harman Tuệ Tĩnh dựa trên nguyên lý này. Sản phẩm là sự phối hợp giữa các loại thảo dược truyền thống nhằm tác động toàn diện lên hệ thần kinh.

• Lạc Tiên, Vông Nem và Lá Sen có công dụng hỗ trợ làm dịu sự hưng phấn của hệ thần kinh, giảm bớt căng thẳng. Nhờ đó, người sử dụng có thể chuyển sang trạng thái ngủ một cách êm ái, ổn định.
• Xuyên Khung và Đinh Lăng đóng vai trò hỗ trợ tăng cường tuần hoàn máu não, giúp cung cấp oxy và dưỡng chất thiết yếu cho tế bào thần kinh trong quá trình nghỉ ngơi.

Sự kết hợp này giúp người dùng không chỉ cải thiện được thời gian đi vào giấc ngủ một cách sinh lý mà còn hỗ trợ giảm thiểu tình trạng mệt mỏi, nặng đầu sau khi thức dậy. Sản phẩm được bào chế dạng siro lỏng, dễ hấp thu, là giải pháp an toàn cho người mất ngủ, khó ngủ hoặc thường xuyên căng thẳng.

Tóm lại, việc ngủ quá nhanh (dưới 5 phút) thường là dấu hiệu cảnh báo về tình trạng thiếu ngủ tích tụ hoặc các bệnh lý rối loạn giấc ngủ. Một giấc ngủ chất lượng cần có sự chuẩn bị và chuyển đổi trạng thái sinh lý phù hợp. Hãy kiểm tra giấc ngủ của mình và tìm hiểu nguyên nhân cũng như những biện pháp cải thiện giấc ngủ phù hợp.

Để nhận được tư vấn chi tiết về tình trạng sức khỏe và sản phẩm, bạn đọc vui lòng liên hệ Tổng đài miễn cước 1800 2295 hoặc truy cập website chính thức của Dược phẩm Tuệ Tĩnh để tham khảo thêm nhiều bài viết sức khỏe hữu ích khác.